قطع پالتویی چیست؟ + کاربردهای آن

انتخاب‌کردن یک قطع مناسب در چاپ کتاب‌ها می‌تواند روی کاربرد و جذابیت‌های بصری آن تاثیر زیادی داشته باشد و حتی روی وزن، ظاهر، قیمت و نوع مخاطب این کتاب‌ها هم تاثیرگذار است. قطع‌های متنوعی در صنعت چاپ وجود دارد که هر کدام از کاربردهای خاصی هم برخوردارند و در انواع کتاب‌ها مورداستفاده قرار می‌گیرند.

اما سوال اصلی ما در این مقاله این است که قطع پالتویی چیست و چه مزایایی دارد؟ این قطع یکی از ابعاد رایج در چاپ کتاب است. برای حمل‌ و نقل بسیار راحت بوده و نسبت به دیگر قطع‌ها دارای مزایای خاصی است که در ادامه به آنها اشاره خواهیم کرد.

قطع پالتویی چیست؟

یکی از انواع قطع‌های رایج کتاب، قطع پالتویی است که به علت داشتن ابعاد مناسب و قابل‌حمل بودن برای استفاده‌ های روزانه و جابه‌جایی آسان بسیار پرطرفدار است، مخصوصاً برای کسانی که در سفر نیاز به مطالعه داشته یا نیاز به جابه‌جایی در مکان‌های عمومی دارند، این قطع بسیار ایده‌آل است.

قطع محبوب پالتویی دارای اندازه ۱۷.۵ × ۱۰.۵ سانتی‌متری است و از کوچک‌ترین اندازه‌های کتاب به شمار می‌رود؛ زیرا به‌ راحتی در کیف و حتی جیب جا می‌گیرد. این قطع مابین قطع جیبی و رقعی قرار دارد؛ البته قطع پالتویی به قطع جیبی بیشتر شبیه است و تنها تفاوت آن این است که قطع پالتویی طول بلندتری دارد و فضایی برای تصویر و نوشتن متن در صفحه‌های کتاب را دارا است.

در مورد ابعاد استاندارد قطع پالتویی چیست هم باید گفت در اندازه کوچک ۱۰ در ۱۹ سانتی‌متر و بزرگ آن ۲۲ در ۱۱ و نیم سانتی‌متر چاپ می‌شوند. به دلیل همین ابعاد کوچک در صنعت نشر و چاپ از کاربردهای متنوعی برخوردار است. همچنین به‌ سادگی در کیف‌ دستی و جیب پالتو جا می‌گیرد؛ به همین دلیل به نام سالنامه پالتویی هم معروف است.

کاربردهای قطع پالتویی

باتوجه‌به توضیحاتی که در مورد قطع پالتویی چیست، داده شد، باید گفت این قطع به دلیل حمل راحت و آسانی که دارد در چاپ کتاب‌هایی استفاده می‌شود که مخاطب دوست دارد در همه‌جا همراه او باشد، مثل رمان‌ها، کتاب اشعار، دعا، احادیث و… از دیگر کاربردهای رایج قطع پالتوی هم عبارت‌اند از:

• چاپ کتاب‌های آموزشی
• کتاب‌های آشپزی
• مجموعه شعر و رمان‌ها
• کتاب‌های کودک‌ونوجوان
• کتاب‌های راهنمای سفر و سفرنامه
• متون ادبی

مزایا و معایب قطع پالتویی

همان‌طور که می‌دانید انتخاب‌کردن یک قطع مناسب برای چاپ کتاب در ایجاد یک تجربه راحت مطالعه و راحتی حمل‌ونقل نقش مهمی دارد و قطع پالتویی همه این مزایا را می‌تواند به مخاطب خود ارائه کند. از دیگر مزایای قطع پالتویی می‌توان موارد زیر را نام برد:

مزایا قطع پالتویی

1. قدرت حمل آسان: وقتی می‌پرسیم که اصلی‌ترین مزیت قطع پالتویی چیست؟ باید گفت راحتی حمل‌ونقل که باعث می‌شود در کیف کوچک و جیب جا بگیرد، مهم‌ترین مزیت این قطع است. این ویژگی باعث شده مسافرت‌ها، رفت‌وآمدها و اوقات فراغت بیرون از منزل برای مطالعه کتاب‌های موردعلاقه بسیار مناسب باشد.
2. قیمت مناسب: به دلیل کوچک بودن قطع پالتویی باعث شده در چاپ آن از کاغذهای کمتری نسبت به دیگر قطع‌ها استفاده شود که باعث می‌شود هزینه چاپ کمتر و مقرون‌به‌صرفه‌تر در تعداد کم شود.
3. تنوع موضوعات: کتاب‌هایی که امروزه با قطع پالتویی چاپ می‌شوند، دارای تنوع موضوعی هستند، مثل تاریخی، هنری، موضوعات مذهبی مثل زیارت‌نامه، دعا، سفرنامه و…
4. استفاده در مکان‌های مختلف: به دلیل ابعاد کوچک قطع پالتویی قابلیت استفاده در فضاهای مختلفی مثل پارک‌ها، کتابخانه‌ها، وسایل نقلیه و حتی در خانه را دارند؛ زیرا به‌راحتی قابل‌حمل و جابه‌جایی است.
5. جذابیت‌های بصری: در پاسخ قطع پالتویی چیست، گفته شد که به دلیل ابعاد کوچک دارای طراحی‌های خلاقانه و جذابیت‌های بصری است که می‌توان آن را به‌عنوان یک هدایای تبلیغاتی ارزان هم مورد استفاده قرار داد.

معایب قطع پالتویی

با توضیحی که در مورد مزایای قطع پالتویی چیست، داده شد، مشخص شد که قطع پالتویی برای خوانندگان، نویسنده‌ها و ناشران مزیت‌های زیادی دارد؛ ولی بااین‌وجود این قطع دارای معایبی نیز است که باید زمان چاپ کتاب‌ها آنها را در نظر گرفت که عبارت‌اند از:

1. داشتن فضای محدود برای متن: قطع پالتویی دارای ابعاد کوچکی بوده به همین دلیل برای نوشتن متن در صفحه‌های کتاب فضای کمتری دارد. باعث می‌شود برای کتاب‌هایی که دارای حجم متن زیاد بوده و یا دارای تصاویر و جدول مثل کتاب‌های تاریخی و… هستند، ایده‌آل نباشد؛ زیرا احتمال دارد فونت خواندن سخت شود و تعداد صفحه کتاب هم بیشتر شود.
2. محدودیت در طراحی: در پاسخ سوال قطع پالتویی چیست گفته شد که دارای اندازه کوچک بوده، پس برای صفحه‌آرایی و به‌کاربردن عنصرهای گرافیکی برای طراح دارای محدودیت است؛ یعنی مناسب استفاده برای تصویرهای زیاد نیست.
3. تناسب نداشتن با بعضی محتواها: به دلیل ساختار قطع پالتویی از محتواها مثل کتاب‌های آلبومی، نفیس و… که برای متن و تصویر فضای زیادی نیاز دارند مناسب نیست.
4. محبوب نبودن برای بعضی خوانندگان: بعضی از خوانندگان کتاب‌ها دوست دارند کتاب‌هایی که دارای قطع‌های بزرگ مثل رحلی و وزیری است را تهیه کرده و بخوانند؛ زیرا احتمال دارد فونت‌های کوچک و فضاهای محدود قطع پالتویی را برای خواندن مناسب ندانند. چرا که متن‌های طولانی باعث خستگی چشم‌ها شده و آنها را دچار مشکل می‌کند.

مقایسه قطع پالتویی با دیگر قطع‌ها

در پاسخ سوال قطع پالتویی چیست هم گفته شد که از انواع قطع سررسید و رایج در صنعت چاپ به شمار می‌رود و با دیگر قطع‌های کتاب دارای تفاوت‌هایی است؛ البته این قطع با قطع جیبی دارای شباهت‌های زیادی بوده و تنها تفاوتی که با آن دارد در بلند بودن طول است که باعث شده کمی فضا برای تصویر و نوشتن متن در صفحه بیشتر شود.

همین‌طور هزینه چاپ هم کمتر شود؛ پس این دو قطع با هم از وجه اشتراک زیادی برخوردارند. قطع جیبی هم مانند: قطع پالتویی ابعاد کوچکی دارد و به دلیل حمل آسان و وزن سبکی که دارد برای کتاب‌های مثل دعا، سفرنامه، سررسید، تقویم و… مناسب است و در فرق سررسید پالتویی و جیبی باید گفت این قطع در چاپ کتاب‌هایی که دارای حجم متن کمتری هستند و از تصاویر محدود در آن استفاده می‌شود.

اندازه قطع رقعی ۲۱۲ در ۱۴۱ میلیمتر است که حدود تقریبی 5A و برای کتاب‌های کوچک و قابل‌حمل مناسب است؛ ولی به‌اندازه قطع پالتویی و جیبی کوچک نیست. تفاوتی که با قطع‌های دیگر دارد این است که در مطالعه طولانی‌مدت خواننده خسته نمی‌شود؛ زیرا کتاب سبک بوده و تفاوت سررسید پالتویی و رقعی در ابعاد و اندازه قطع‌ها است.

قطع	اندازه	کاربرد
قطع رحلی	21 در 29.7	کتاب های فاخر، شاهنامه، دانشگاهی،کاتالوگ، درسی، حافظ
قطع وزیری	16 در 23	کتاب های تاریخی، پژوهشی، علمی، رمان های جدی، مذهبی
قطع رقعی	14 در 21	کتابهای روانشناسی، زندگینامه، خاطرات، ترجمه ها و…
قطع پالتویی	10 در 17	کتاب‌های مذهبی، سخنرانی، راهنمای سفر، دعا، کودکان، زیارت
قطع خشتی	20 در 20 25 در 25	آثار گرافیکی، تصویری، کودک، آلبومی و …
قطع جیبی	10 در 14	کتاب‌های شعر، داستان کوتاه، کودکان، سخنان بزرگان و …

معیارهای انتخاب قطع پالتویی برای چاپ

در بین انواع قطع‌های کتاب که وجود دارد قطع‌های پالتویی دارای جایگاه خاصی هستند؛ زیرا با ابعاد کوچک و جمع‌وجور خود یک قطع خوش‌دست به شمار می‌روند و برای افرادی که برای مطالعه به دنبال کتاب‌های قابل‌حمل و کوچک هستند ایده‌آل است. در توضیح اینکه قطع پالتویی چیست در مورد پرطرف‌دار بودن این قطع صحبت شد حالا باید معیارهایی که در انتخاب این قطع دخیل است را بررسی کنیم:

• نوع مخاطب

از اصلی‌ترین عامل در انتخاب قطع پالتویی برای چاپ نوع مخاطب هدف آن است؛ به طور مثال در کتاب‌های رمان و کودکان که نیاز است به‌راحتی در دست قرار بگیرد و قابل‌حمل و کوچک باشد. قطع رقعی، پالتویی و جیبی مناسب است و در کتاب‌های دانشگاهی یا علمی قطع‌های بزرگ‌تری مثل رحلی برای چاپ مناسب‌تر است.

• موضوع کتاب

 موضوع و محتوای کتاب هم در انتخاب قطع تاثیر زیادی دارد؛ زیرا به طور مثال کتاب‌های آموزشی که دارای تصویر، و یا نمودار هستند باید از قطع‌های بزرگ‌تر در چاپ استفاده شود تا برای ارائه عناصر فضای بیشتری داشته باشند.

• هزینه چاپ

معمولا ابعاد قطع‌های کتاب و مقدار کاغذ مصرفی در چاپ تاثیر دارد و روی هزینه هم موثر است؛ زیرا قطع‌های بزرگ‌تری مثل وزیری برای چاپ هزینه‌های بیشتری نیاز دارند؛ ولی قطع‌های کوچک‌تری مثل پالتویی یا جیبی به دلیل کوچک بودن و میزان مصرف کاغذ کمتر از هزینه‌های چاپ کمتری هم برخورد دارند.

• تجربه خواندن

با انتخاب درست قطع کتاب می‌توان به جذابیت‌های بصری آن اضافه کرده و حمل آنها را هم راحت کرد. به طور مثال کتاب‌های رمان در خوش‌دست‌ترین قطع مثل پالتویی یا رقعی تجربه خواندن بهتری به مخاطب می‌دهد و کتاب‌هایی که دارای متن‌های طولانی هستند، برای این قطع مناسب نیستند؛ زیرا خواندن را مشکل‌تر می‌کند و چشم خواننده هم خسته می‌شود.

• نحوه توزیع و فروش

به دلیل اندازه خوب و مناسب قطع پالتویی و سبک بودن آنها برای حمل آسان، توزیع و فروش آن‌ها بهتر و مناسب‌تر انجام می‌شود. این قطع از فروش بالایی برخوردار است؛ زیرا به دلیل مقرون‌به‌صرفه بودن برای چاپ از قیمت‌های خوبی هم برخوردار هستند و توزیع آنها هم ساده‌تر انجام می‌شود.

کلام آخر

در این مقاله سعی شد در مورد اینکه قطع پالتویی چیست، توضیحات مفید و ارزنده‌ای به شما ارائه شد تا بیشتر با این قطع کاربردی آشنا شوید. کتاب‌هایی که حجم محدود و متن‌های کمی دارند که باعث راحت خوانده‌شدن توسط خواننده می‌شوند و می‌توان آنها را در هر مکان همراه خود داشت را با این قطع چاپ می‌کنند، مثل کتاب‌های رمان، شعر، داستان، دعا کتاب زیارتی و … که به‌راحتی در جیب یا کیف جای می‌گیرند. با قطع پالتویی تجربه خواندن بهتری را به مخاطب خواهید داد؛ زیرا یک انتخاب خوب و ایده‌آل برای کتاب‌های کوچک و قابل‌حمل است.

سوالات متداول

• قطع پالتویی چیست؟

 بعاد و اندازه‌ای از کتاب که باریک و کوچک بوده و به‌سادگی در کیف و جیب جای می‌گیرد را قطع پالتویی گویند که اندازه دقیق آن کمی متفاوت است؛ ولی حدود ۱۹× ۱۲ سانتی‌متر یا کوچک‌تر محاسبه می‌شود.

• چه نکاتی در انتخاب قطع کتاب تاثیر دارد؟

نکاتی مانند موضوع کتاب، نوع مخاطب، هزینه‌های چاپ، نیاز خواننده، تجربه خواننده در انتخاب قطع تاثیر دارد.