خلاقیت و ابتکار مهمترین بازوی تبلیغات هر سازمانی است. رشد و پیشرفت در هر شاخهای نیاز به خلاقیت و ابتکار دارد. در واقع خلاقیت باعث میشود محصول، خاص و متفاوت باشد و به شکل تازهای خودش را نشان بدهد. این شکل تازه هم باعث میشود سازمان رشد کند و هم مخاطب از دیدن یک محصول خلاقه احساس خوبی پیدا کند. هر شرکت و سازمانی برنامهای برای تبلیغات خود در زمانهای متفاوت و با بازدهیهای مختلف میریزد. یکی از برنامههایی که هر سازمانی از آن در برنامههای خود استفاده میکند، هدایای تبلیغاتی است. هدایای تبلیغاتی شامل طیف گستردهای از محصولات هستند که برای افراد کارایی و کاربردی خواهند داشت. مانند ماگ، لیوان، تیشرت، خودکار، سالنامه تبلیغاتی و تقویم. در این مقاله میخواهیم در ارتباط با تقویم که یکی از محصولات تبلیغاتی مخصوص برای هر سازمانی به حساب می آید صحبت کنیم. و در نظر داشته باشیم که با اهرمی مانند خلاقیت چگونه میتوانیم تقویمی منحصر به فرد خاص و ویژه برای سازمان خود طراحی کنیم. قدم به قدم جلو میرویم تا بفهمیم که چگونه یک تقویم درست کنیم.
سالنما یا تقویم چیست؟
گاه نامه، سالنما یا تقویم، به محاسبه یک دوره یا یک سال گفته میشود. انسان متمدن برای برنامهریزی، مشخص کردن زمان، و تشخیص زمان، ماه و اشراف بر زمان، از تقویم استفاده میکند. برای هر انسان متمدنی که صبحی بیدار میشود برنامهای میریزد و کار میکند و زندگی میکند و با آدمهای دیگر در ارتباط است، تقویم ابزاری ضروری برای برنامه ریزی و ارتباط برقرار کردن است.
اجزای یک تقویم چیست؟
در کلیت یک تقویم با توجه به انواع آن که سایزهای مختلفی دارند این چند مورد به صورت اشتراکی داخل هر نوع تقویمی مشخص شده اند. سال ماه و روز. مناسبتهای مهم هر روز. غیر از این چند نوع که مهم ترین اطلاعات داخل یک تقویم به حساب می آیند عموما در تقویمها ما جای خالیی به نسبت سایز هر تقویم میبینیم که جایی برای نوشتن هستند. دیگر مواردی که ذکر میکنیم بستگی به طراحی و محتوای هر تقویم دارد که هر سازمانی با توجه به برنامه و محتوای مدنظر خود از آن استفاده کند. مثلا استفاده از عکس. خیلی از تقویمها چه کوچک چه بزرگ از این مورد استفاده میکنند. فونتهای مختلف و طراحیهای متفاوت در هر تقویمی نسبت به تقویم دیگر فرق میکند. تاریخهای مناسبتی با توجه به محتوای هر تقویم ممکن است اضافه بر تاریخهایی که در هر تقویمی مشخص است در بعضی از تقویمها بیاید. به طور مثال تقویمی که برای اهالی و افراد سینما و طرفداران آن طراحی شده است، ممکن است تاریخهای مهم برای سینما را نیز داخل تقویم خود بیاورد. مثلا مرگ مرلین مونرو، یا تولد بازیگران مهم و… ولی این نوع تاریخها را در همهی تقویمها نمیبینیم. فقط در تقویمهایی مشاهده میشود که نسبت به محتوای آن برای آن تقویم در نظر گرفته شده است.
انواع تقویم تبلیغاتی
تقویم تبلیغاتی همان تقویم عادی است که با توجه به نیاز هر سازمان برای تبلیغات طراحی شده است. در این نوع تقویمها آرم، لوگو، اطلاعات سازمان به تقویم اضافه میشود و در کنار آن طراحی مخصوص هر سازمان و برنامهای طبق خدمات و محصولاتی که در سازمان خود دارد فرق میکند. هر سازمانی تقویم تبلیغاتی خودش را مطابق با اهداف و برنامههای خود طراحی میکند.تقویمهای تبلیغاتی عموما برای هر سازمان جز هدایای تبلیغاتی آنها محسوب میشود و هر سازمان در اواخر سال یا اوایل سال مخصوصا، از این نوع تقویمها برای هدیه دادن استفاده میکند تا بازدهی تبلیغات را در سازمان خودش بالاتر ببرد. تقویمهای تبلیغاتی در چند نوع واندازهی متفاوت هستند.
تقویمهای تبلیغاتی انواع مختلفی دارند که هر کدام سایز، شکل و کاربردهای متفاوتی دارند. هر سازمانی میتواند با توجه به اهداف و برنامههای خود یک یا چند نوع از این تقویمهای تبلیغاتی را استفاده کند. خیلی مختصر انواع این تقویمها را معرفی میکنیم تا با شناخت از انواع آن بتوانیم با تفکیک هر کدام تقویم خلاقانهی خودمان را انتخاب و طراحی کنیم.
1- تقویم رومیزی: خیلی از سازمانها از این نوع تقویم به عنوان هدیهی تبلبغاتی استفاده میکنند و تقریبا محبوب ترین تقویم محسوب میشود. همانطور که از نام آن پیداست این نوع تقویم برای روی میز طراحی شده است. بسیاری از کارمندان و مدیران از این نوع تقویم روی میز کار خود استفاده میکنند
2- تقویم پالتویی: تقویم پالتویی از زیرشاخههای تقویم جیبی به حساب می آید که مقداری ابعاد آن بزرگ تر است و برای برنامه ریزی روزانه افراد بسیار مناسب است و احتمالا فضای بیشتری نسبت به تقویم جیبی دارد
3- تقویم جیبی: این تقویم ها که نسبت به تقویمهای قبلی در سایزهای کوچک تری تولید میشود مناسب برای همهی افراد است و خیلی از آنها از این نوع تقویم استفاده میکنند و بسیار کاربردی است. همانطور که از اسم این تقویم پیداست این تقویم طوری طراحی میشود که به راحتی داخل جیب قرار بگیرد و در واقع توانایی جابه جایی این نوع تقویم به راحتی امکان پذیر باشد. این نوع تقویم هم به خاطر فضای کمی که دارد، جای نوشتن کمی هم دارد. و گزینه خوبی برای یادداشت کردن به حساب نمی آید.
4-تقویم دیواری: این نوع تقویم نیز بسیار بین مخاطبان محبوب است. و باز همانطور که از اسمش پیداست تقویمی است که به دیوار نصب میشود. ویژگی این تقویم نسبت به تقویم قبلی این است که تقویمهای دیواری هیچ فضایی را اشغال نمیکنند. این نوع تقویم برای نوشتن حتی به صورت خیلی کم هم مناسب نیست. شاید بشود گزینه دور تاریخها را علامت زدن یا تیک زدن را برای آنها در نظر گرفت.
چگونه خلاقانه تقویم درست کنیم؟
در پاراگرافهای پیشین به صورت خلاصه متوجه شدیم تقویم دقیقا چیست، چه کاربردی دارد و چقدر در حوزه تبلیغات مهم به حساب می آید. حال در بین این همه تقویم و سازمانی که از این نوع تبلیغات استفاده میکنند و هرکدام تقویمهای مخصوص خود را طراحی کرده اند برای سازمان خود، چگونه یک تقویم درست کنیم. تقویمی خلاقانه که بتواند در این بازار رقابتی بین تمام سازمانها خاص و ویژه به نظر برسد و همچنین بتواند برند تجاری ما را رشد دهد و بازدهی بالایی را برای سازمان به وجود بیاورد.
اولین قدم: برنامه ریزی و هدف گذاری
چرا سازمان ما نیاز به استفاده از تبلیغات به واسطهی تقویم روزانه دارد؟ چرا تقویم روزانه در دسته بندی محصولات و هدایای تبلیغاتی ما قرار گرفته است؟ ابتدا به این دست سوالات مکتوب پاسخ میدهیم تا بتوانیم بفهمیم چرا سازمان ما نیاز به این نوع تبلیغات دارد. این سوالات با خدمات و محصولات و هدف اصلی سازمان و برند ما مقایسه میشود تا متوجه شویم آیا استفاده از تقویم تبلیغاتی مناسب سازمان ما میباشد یا خیر. قدم بعدی در این مرحله این است که گروههای مخاطب خود را به تفکیک بشناسیم و دسته بندی کنیم. برای هر گروه با جزئیات اطلاعاتی از اهداف علایق و حوزهی کاری آنها را مینویسیم. این کار به ما کمک میکند که شناخت بهتری نسبت به مخاطب سازمان خود داشته باشیم و بتوانیم نیازهای آنها را شناسایی کنیم. در قدمهای بعدی طراحی خلاقانه تقویم تبلیغاتی، این اطلاعات به ما کمک میکند تا طرحهای خود را هدفمند انجام دهیم و خیلی از ایدهها را کنار بگذاریم. طیف سنی مخاطبان ما، علایق آنها به ما کمک میکند که در طراحی بصری تقویم، موثرتر قدم برداریم. میتوان در این بخش جزئیات بیشتری هم وارد کرد. مثلا بیشترین طیف رنگی که مخاطبان ما با آن ارتباط برقرار میکنند چیست؟ چه تصایری برای آنها حس و حال بهتری ایجاد میکند. این سوالات ممکن است که کمی وقت بگیرد اما در نهایت در طراحی نهایی به ما خیلی کمک کننده خواهند بود. هر چقدر در این مرحله اطلاعات بیشتری از سازمان خود و مخاطب وجود داشته باشد در محصول نهایی تقویم خلاقانه دست ما بازتر خواهد بود و محصول نهایی کیفیت بهتری خواهد داشت.
دومین قدم: انتخاب موضوعی مشخص و جمع کردن اطلاعات تصویری
در دومین مرحله لازم است که حتما از بین اطلاعاتی که جمع آوری کردیم تصمیم بگیریم که قرار است چه نوع تقویمی طراحی کنیم؟ تقویم ما چه تعداد صفحه دارد؟ قرار است صفحات ما دو رو باشند یا تک صفحهای باشند؟ چه موضوعات عکس و رنگهایی قرار است داخل تقویم خلاقانهی ما استفاده بشود. مثلا اگر مخاطب ما کودکان هستند، میتوانیم سراغ تقویمی فانتزی در ست مدیریتی برویم. وقتی کلیت تقویم را مشخص کردیم که قرار است کلاسیک، فانتزی، مدرن و یا… باشد میتوانیم به سراغ محتوای داخل آن برویم.
رنگ و هویت بصری:
وقتی انتخاب کردیم که به چه سبکی میخواهیم تقویم خلاقانهی خود را طراحی کنیم نوبت به انتخاب هویت بصری میباشد. در هویت بصری، عموما باید به اطلاعاتی برگردیم که از سازمان خود دریافت کردیم. ما در سازمان خود هویت بصری مشخصی داریم. مانند لوگو، رنگهای سازمانی و طراحیهای بصری در این بخش بهتر است که خلاقیت عجیب غریبی به خرج ندیم و تا جایی که ممکن است از امکانات سازمان خود استفاده کنیم. چرا که این تقویم خلاقانه قرار نیست فقط مخاطب ما را خوشحال کند. بلکه قرار است بخش تبلیغات آن نیز دیده شود و برای سازمان ما نیز بازدهی داشته باشد. پس ترجیحا از رنگهای سازمان خودمان استفاده میکنیم. و اگر مثلا سبک فانتزی را برای تقویم استفاده کردیم، یک تا دو رنگ دیگر اضافه کنیم. این اجبار نیست مطمئنا میشود رنگهای دیگر را نیز استفاده کرد. اگر از رنگهایی غیر از رنگهای سازمانی استفاده میکنید در نظر داشته باشید که این انتخاب باید بر اساس فکر و دلیلی باشد. مثلا روانشناسی مخاطب میتواند کمک کند که با توجه به اطلاعاتی که از مخاطب خود دارید رنگهای مناسبی را برای تقویم خلاقانهی خود انتخاب کنید که مخاطب به آن گرایش بیشتری دارد.
انتخاب فونت:
فونت نیز با توجه به سبکی که انتخاب کرده ایم بسیار در تقویم مهم میباشد. فونتی که انتخاب میکنیم باید در کلیت برنامهمان برای تقویم خلاقانه کاربرد داشته باشد. نمیشود تقویم کلاسیک در نظر بگیریم و فونت فانتزی انتخاب کنیم. باید بین اجزای تقویم خلاقانهی خود هارمونی و هماهنگی ایجاد کنیم. فونت جز مهمترین اجزای یک تقویم محسوب میشود. در انتخاب یا طراحی فونت باید دقت کامل داشته باشیم. فونت باید واضح، مشخص و خوانا باشد. مخصوصا در تقویمهای کوچک. چون کارکرد این نوع تقویمها دیدن تاریخ و برنامه ریزی روی محتوای تقویم رومیزی اختصاصی است. با توجه به مخاطبی که برای سازمانمان مشخص کردهایم میتوانیم اندازهی فونتها را نیز انتخاب کنیم. اگر عمدهی مخاطب ما بالای چهل سال دارند فونت ریز و غیر مشخص ممکن است چشم آنها ا اذیت کند. در طراحی فونت با توجه به سبکی که در نظر گرفته ایم میتوانیم بسیار ابتکار و خلاقیت به خرج دهیم. کافی است حدود خودمان را بشناسیم و از تجربهی باقی سازمانها استفاده کنیم.
انتخاب تصاویر مناسب:
برخی از تقویمها علاوه بر هویت بصری مشخص و استفاده از خط و رنگ در صفحات تقویم، از تصاویر نیز استفاده میکنند تا تقویم متنوع و خلاقتری داشته باشند. بعضیها سراغ عکسهایی از طبیعت، کوه و دشت میروند بعضیها سراغ عکسهایی از آثار باستانی و مکانهای تاریخی میروند. بعضیها نیز سراغ تصاویر فانتزی میروند. اما این نوع استفاده از تصاویر ممکن است تکراری و غیر خلاقانه به نظر برسد. چرا که مدام در تقویمهای مختلفی دیده میشود. این نوع استفاده از عکسهای تکراری به ما برای طراحی یک تقویم خلاقانه کمک نمیکند. بهتر است با توجه به اطلاعاتی که تنظیم کردهایم سراغ تصاویر یا عکسهای خاص برویم. با توجه به اهداف سازمانی که داریم به سراغ تصاویر برویم. مثلا اگر در شعار ما این است که به محیط زیست اهمیت میدهیم. بگردیم عکسهایی پیدا کنیم که به روز باشند و کمتر دیده شده باشند تا مخاطب با دیدن تقویم خلاقانهی ما تصاویر جدیدی را ببیند. این انتخاب باید با بقیهی اشکال بصری تقویم ما همخوانی داشته باشد و هارمونی داشته باشد. مثلا اگر از تصاویر محیط زیستی استفاده میکنیم، بهتر است رنگهایی را انتخاب کنیم که نزدیک به این موضوع باشند. انتخاب تصاویر خوب با کیفیت و هیجان انگیز میتواند مخاطب را به وجد بیاورد. مخاطبی که قرار است هر روز تقویم ما را ببیند و در حین کارهای روزانهاش به تقویم نگاهی بیندازد، این تصاویر میتواند کمی برای او هیجان ایجاد کند.
نکته: استفاده از تصاویر برای تقویمهای کوچک اصلا پیشنهاد نمیشود. خود تقویم به اندازهای کوچک است و استفاده از تصویر آنقدر به چشم نمی آید و ممکن است به چشم مخاطب اضافه بیایید.
نکته: استفاده از تصاویر زیاد نیز ممکن است تقویم را شلوغ و بهم ریخته جلوه بدهد. استفادهی زیاد از عکس نشان از خلاقیت نیست. هر تصویری که ما در تقویممان استفاده میکنیم باید دلیل مشخصی داشته باشد و طبق برنامهای باشد. تا خلاقانه به نظر برسد. استفاده از عکسهای محدود و با کیفیت و مرتبط به اندازهی کافی مخاطب را تحت تاثیر قرار میدهد. مثلا اگر ما تصمیم گرفتیم تقویمی هنری(آرتیستیک) داشته باشیم و در آن از تاریخ و محتواهای بصری مربوط به دنیای هنر استفاده کنیم می توانیم در هر ماه مناسبتهای مربوط را مشخص کنیم و تصویری مرتبط با رویدادهای آن مناسبت را نیز استفاده کنیم. به این شکل، تاریخ و تصویر و محتوا بهم گره میخورند و هارمونی و هماهنگی بین محتوا و تصاویر ما به وجود می آید.
اطلاعات سازمان: در اولین مرحله از این بخش لازم است اطلاعاتی که برایمان مهم است مخاطب آن را مشاهده کند را آماده کنیم. مانند لوگو یا آرم سازمان. شماره تلفن آدرس سایت و آدرس شرکت یا دفتر و آدرس شبکههای اجتماعی مختلف وتصاویری از سازمان ( این تصایر باید توسط یک عکاس حرفهای گرفته شوند و در عکسهایی که دریافت میکنیم باید خلاقیت داشته باشیم و قابهای مرسوم و تکراری را کنار بگذاریم. ) در نهایت میتوان از کیو آر کد نیز استفاده کرد که مخاطب با استفاده از گوشی همراه خود سریع وارد سایت ما بشود. این نوع از تبلیغات به تازگی بسیار در محصولات متنوع تبلیغاتی مرسوم شده است و بسیار مورد استقبال مخاطبان قرار گرفته است چرا که راه پیدا کردن سازمان ما را برای مخاطب بسیار آسان کرده است. همهی این اطلاعات را میشود در تقویم قرار داد. اما نحوهی قرار دادن این نوع اطلاعات بسیار مهم میباشد. باید تعادلی پیدا کرد که اطلاعات ما از محتوای بصری تقویم خلاقانهی ما بیشتر نشود و مخاطب احساس نکند که دارد تبلیغات مار را میبیند. با استفاده از روانشناسی مخاطب و مشاوری در حوزه روانشناسی صنعتی سازمانی، میتوانیم بهترین جایگذاری برای اطلاعاتمان را پیدا کنیم. مثلا در روانشناسی مرسوم است که مخاطب از راست به چپ محتوا را دنبال میکند.یا مثلا بخشی از صفحه را ناخوداگاه هیچ وقت نمیبیند. یا مثلا اگر صفحهای شلوغ باشد پر از محتوا و تصاویر باشد مخاطب به سختی میتواند تمرکز کند. پس با داشتن این اطلاعات میتوانیم بهترین تصمیم را برای بخش تبلیغات سازمانیمان روی تقویم بگیریم. بهتر است این اطلاعات محدود، ساده و شیک باشند. تا تقویم زیر دستی ما خاص تر به نظر برسد.
بازبینی: وقتی تمام این مراحل را با دقت و تمرکز بالا و مطابق با برنامه ریزی جلو برده ایم. نیاز به یک بازبینی مجدد داریم. میتوانیم از کارشناسان با تجربهتر در حوزه تبلیغات مشورت بگیریم و نسبت به تجربهی آنها مجدد تقویم را بازبینی کنیم. در بازبینی مجدد خوانایی متن و همخوانی رنگها و اطلاعات را بررسی میکنیم و تقویم خود را با محتوای بصری سازمان خود مجدد تطبیق میدهیم. و در نهایت به هارمونی و هماهنگی تمام اشکال و اجزای تقویم خلاقانهی خود دقت میکنیم. اگر اشکالاتی وجود داشت، آنها را مجدد اصلاح میکنیم.
نکته: در مرحلهی بازبینی ممکن است ایدههای متفاوتی به ذهن ما هجوم بیاورند. لازم نیست استخوان بندی کلی تقویم را تغییر دهیم تنها کافی است کمی اصلاح ایجاد کنیم. آن را مرتب تر کنیم. این مرحله مرحله ای است که با تغییرات کوچک نتیجهی نهایی را درخشان تر میکنیم. خلاقیت در این مرحله شکوفا میشود. در جزئیاتی که ارتقا میدهیم.
انتخاب چاپ مناسب تقویم
وقتی طراحی و آماده سازی تقویم خلاقانهی خود را تمام کردیم. به این مرحله میرسیم که چه چاپی برای تقویم خلاقانهی ما چاپ بهتری است. و کیفیت مناسبی را برای آن ایجاد میکند. قطعا در ابتدای شروع به این مساله فکر کردیم و چند گزینه را مقابل خود قرار داده ایم . بهتر است دو تا سه نوع چاپ را انتخاب کنیم و با آنها یک نمونه را چاپ کنیم وقتی که چاپ را انجام دادیم، این سه نمونه را کنار هم بگذاریم و انتخاب کنیم که چه چاپی برای تقویم خلاقانهی ما مناسب است. از این بخش به سادگی نمیشود گذشت. در واقع اگر چاپ خوبی انجام ندهیم تمام خلاقیتی که در طراحی به خرج دادهایم را ممکن است از بین ببرد. مثلا اگر کیفیت تصاویر و عکسها و محتواهای بصری ما پایین باشد. مخاطب دیگر از دیدن آن احساس خوشایندی بهش دست نمیدهد و تقویم را گوشهای میگذارد. پس حتما چاپ مناسبی را باید برای چاپ تقویم خلاقانهی خود انتخاب کنیم و بعد به چاپخانهی معتبری رجوع کنیم که از کیفیت چاپ آن مطمئن باشیم. با مشاوران چاپ مشورت کنیم. آنها به ما کمک میکنند که انتخابهای هوشمندانه تری داشته باشیم. حتما با توجه به سبک و نوع تقویم ما آنها به ما پیشنهاد میدهند که چه کاغذی برای چاپ ما مناسب است. از کاغذ مات استفاده بشود؟ یا کاغذ براق؟ ما نظرمان را میگوییم و نظرات آنها را میشنویم و بعد بهترین تصمیم را برای محصول خلاقانه مانند تقویم رومیزی یادداشتی خود میگیریم.
تقویم تبلیغاتی خلاقانه چه دستاوردهایی را برای سازمان ایجاد میکند؟
در پاراگرافهای پیشین به این مساله پرداختیم که چگونه یک تقویم درست کنیم. تقویمی خلاقانه برای تبلیغ سازمانمان. و گفتیم که از ایده تا اجرای یک تقویم تبلیغاتی لازم است به چه نکاتی بپردازیم. حال میخواهیم بررسی کنیم که اساسا این نوع تقویمهای خلاقانه چه سودی برای سازمان دارند و چقدر در بازدهی یک سازمان موثر هستند.
تقویم در انواع مختلف خود یک ایدهی خلاقانه در حوزهی بازاریابی محسوب میشود. چرا که با کمترین هزینه دستاوردهای بسیار زیادی را برای سازمان ایجاد میکند. بخاطر تنوع بالا در رنگ و طرح این نوع تقویمها جای کار کردن و برنامه ریختن برای اهداف تبلیغاتی آن زیاد است. هزینهی کم در تولید تقویم خلاقانه، باعث میشود ما با مخاطبهای بیشتری از سازمان بتوانیم ارتباط برقرار کنیم و مخاطب بیشتری را با این نوع بازاریابی در تبلیغات پوشش بدهیم. وقتی تعداد مخاطب بیشتری با سازمان ما به هر نوعی از بازاریابی درگیر شوند و اگر ما از خلاقیت به بهترین شکل استفاده کرده باشیم قطعا بازدهی ما نیز بالاتر خواهد رفت و مخاطبهای بیشتری از خدمات و محصولات ما استفاده خواهند کرد.
در نهایت تقویمهای خلاقانه، ابزاری هوشمند و کاربردی هم برای مخاطب و هم برای سازمان میباشد.

